Spis treści:
-Wstęp
-Defragmentacja
-Wpływ efektów graficznych na wydajność
-Wpływ efektów dźwiękowych na wydajność
-Optymalizacja czasu startu systemu
-Dodatkowe miejsce na dysku
-Centrum zabezpieczeń i Windows Update
-Wyłączamy irytujące usprawnienia

Wstęp

Wszystkie opisane działania są generalnie w 100% bezpieczne i nie mogą spowodować jakichkolwiek uszkodzeń sprzętu. W przypadku, gdy dokonanie jakieś zmiany wiąże się z pewnym ryzykiem jest to wyraźnie zaznaczone. Wszelkie zmiany czytelnik wykonuje jednak na własną odpowiedzialność!!

Przed porządkami konieczna defragmentacja

Zaraz po zainstalowaniu Windows’a XP nasz komputer działa szybko i sprawnie. System operacyjny błyskawicznie się ładuje i równie szybko zamyka. Korzystanie z peceta to wtedy czysta przyjemność. Niestety z biegiem czasu system coraz „bardziej zwalnia” i praca na nim zmienia się w udrękę. Taki wpływ prace systemu może mieć brak regularnie przeprowadzanej defragmentacja dysku twardego.

Pliki znajdujące się na twardym dysku nie są zapisywane na sąsiadujących ze sobą klaserach. Wręcz przeciwnie, dane są podzielone na fragmenty i znajdują się w różnych obszarach dysku. Wydłuża to czas dostępu do określonej informacji, ponieważ głowica musi odnaleźć poszczególne fragmenty pliku. Defragmentacja jest to proces ponownego zapisywania danych tak, aby znajdowały się one w tej samej części dysku. Dzięki temu zabiegowi komputer pracuje szybciej, defragmentacja czas dostępu do poszczególnych plików znacznie się skraca.

Aby defragmentacja była skuteczna warto zrezygnować z wbudowanego w Windows’a XP narzędzia do defragmentacja (Start > Wszystkie programy > Akcesoria > Narzędzia systemowe > Defragmentator dysków) i zamiast tego zaopatrzyć się w O&O Defrag. Systemowy defragmentator jest bardzo wolny a ponadto nie jest w stanie przeprowadzić defragmentacja na niektórych rodzajach plików. W porównaniu z narzędziem Microsoftu O&O Defrag wypada znacznie lepiej. Niestety program dostępny jest w wersji trial (30-to dniowej) i aby moc stale z niego korzystać należy zdobyć kod rejestracyjny.

Layout Optymalization: Aby przyśpieszyć proces ładowania Windows XP warto zdefragmentować pliki systemowe - klikając na Start > Uruchom a następnie wpisując polecenie defrag C: -b.

Wygląd a wydajność Windows’a XP

Niestety w systemach operacyjnych spod znaku Microsoft obowiązuje zasada: im ładniej tym wolniej. Wyłączając kilka dodatkowych efektów graficznych można w znacznym stopniu przyspieszyć pracę Windows XP.

Największe oszczędności pamięci poczynimy wyłączając „Styl systemu Windows XP” (tzw. Luna) i przywracając klasyczny wygląd Windows znany z poprzednich wersji tego systemu. Aby dokonać tej zmiany klikamy prawym przyciskiem na Pulpit > Właściwości > Wygląd i w menu „Okna i przyciski” zmieniamy „Styl systemu Windows XP” na „Styl klasyczny Windows". Aby dokończyć zmianę należy wejść w Start > Uruchom i wpisać services.msc (pojawi się okienko Usługi). Tam należy odnaleźć po prawej stronie element o nazwie kompozycje i po podwójnym kliknięciu na niego zmienić „Typ uruchamiania” z automatycznego na wyłączony. Jeśli nie wykonamy tej drugiej operacji to pomimo klasycznego wyglądu naszego systemu zasoby systemowe będą pożerane przez działającą automatycznie w tle aplikację.

Jeśli jesteśmy zbyt przywiązani do nowego interfejsu Windows XP warto, w celu przyspieszenia pracy okienek, wyłączyć kilka mało znaczących aczkolwiek zasobożernych efektów graficznych. W tym celu klikamy prawym klawiszem na „Mój komputer” > Właściwości > zakładka Zaawansowane > w polu Wydajność klikamy na Ustawienia > i zakładkę Efekty Wizualne. Tam możemy wybierać spośród szeregu opcji graficznych. Jeśli chcemy pozostać przy nowym stylu i zaoszczędzić troszkę zasobów to powinny być zaznaczone jedynie opcje: Wygładzanie krawędzi czcionek ekranowych, Użyj cieni dla etykiet ikon pulpitu, Użyj wizualnych stylów okien i przycisków oraz Użyj popularnych zadań w folderach.

Pracę systemu spowalniają również dodatkowe elementy graficzne umieszczone na pulpicie takie jak ikony oraz tapety. Jeśli komputer działa szczególnie wolno warto zrezygnować z ulubionego tła oraz zmniejszyć ilość skrótów. W celu zrobienia porządków na pulpicie klikamy prawym przyciskiem na Pulpit > Właściwości > Pulpit > Dostosuj pulpit > Oczyść pulpit teraz.

Jeżeli komputer używany jest tylko do pracy z aplikacjami warto zmniejszyć jakość kolorów do 16 bitów (średnia). Aby ustawić tę opcję klikamy prawym przyciskiem na Pulpit > Właściwości > Ustawienia > i w menu Jakość kolorów wybieramy 16 bitów.

Dźwięk a wydajność

Podczas używania systemu Windows XP generuje różnego rodzaju sygnały dźwiękowe – np. „melodyjka” w trakcie zamykania systemu. Efekty te nie spowalniają w widoczny sposób pracy komputera jednak, ponieważ nie są również szczególnie piękne, warto je wyłączyć. W tym celu klikamy na Panel Sterowania > Dźwięki i urządzenia audio > Dźwięki i tam w menu Schemat dźwiękowy wybrać „Brak dźwięków”.

Przyspieszenie uruchamiania systemu

Optymalizację startu Windowsa XP najprościej dokonać przy pomocy stworzonego przez Microsoft programu Bootvis.

Po uruchomieniu aplikacji należy wybrać Trace > Next Boot+Driver Delays i wcisnąć OK. wówczas Bootvis zrestartuje komputer i prześledzi dokładnie proces ładowania systemu (zużycie procesora, wgrywane sterowniki itp.). Po uruchominiu się systemu należy poczekać cierpliwie na zgłoszenie się Bootvisa, o czym zresztą poinformuje komunikat na ekranie: "Please wait for Bootvis to launch". Gdy program się włączy po prawej stronie zostanie wyświetlony wykres czasów ładownia poszczególnych części systemu i driverów.

Bardziej zaawansowanym użytkownikom proponuje przyjrzenie się wykresom i wyłączenie poprzez opcje Uruchom > services.msc niektórych usług. W moim wypadku działająca w tle (mimo klasycznej metody wyłączenia) usługa automatycznej aktualizacji dodawała do startu prawie 10s.

Następnie należy wybrać opcję Traces > Optimize System. Zoptymalizuje to czas startu komputera poprzez właściwe ułożenie na dysku wykorzystywanych plików. W moim przypadku operacja ta poprawiła czas ładowania się Win XP o 4s.

Odchudzamy autostart

Opisana poniżej metoda pozwoli wyeliminować zbędne aplikacje uruchamiane przy ładowaniu Windowsa XP. Część programów można wyeliminować z autostartu przy pomocy ustawień dostępnych w opcjach danego programu np. Gadu Gadu. W trudniejszych przypadkach należy wybrać menu Start > Uruchom > wpisać msconfig > wejść w zakładkę uruchamianie i tam odznaczyć zbędne programy a na koniec wcisnąć zastosuj.

Uwaga: Część odhaczykowanych pozycji w msconfig po restarcie komputera może zniknąć.

Więcej miejsca na twardym dysku

Pierwsym narzęddziem jakiego należy użyć jest Oczyszczanie dysku
Przy pomocy tego programu możemy uzyskać kilka MB wolnej przestrzeni dyskowej. Aplikacje uruchamiamy poprzez Start > Wszystkie programy > Akcesoria > Narzędzia systemowe > Oczyszczanie dysku.

System Windows XP zawiera kilka katalogów, które nie są niezbędne do jego funkcjonowania i można je usunąć.

Windows\Help (ok. 50 MB)
W tym katalogu znajdują się pliki pomocy. Po jego usunięciu nie będzie można korzystać z „Centrum pomocy”.

Windows\Driver ciche\i386 (ok. 100MB) – usuwamy pliki nie katalog
Katalog stanowi magazyn, w którym przechowywane są kopie sterowników. Jeśli po usunięciu będą one kiedykolwiek potrzebne system poprosi o włożenie płyty instalacyjnej.

Windows/Prefetch (u mnie kilka MB, ale podobno dochodzi do kilkunastu)
W folderze tym znajdują się tymczasowe pliki systemowe z rozszerzeniem *.PF. Ich usunięcie może niekiedy dodatkowo poprawić wydajność systemu.

Windows\$Ntnazwa_poprawki$ (w zależności od instalowanej nakładki)
Jeżeli instalujemy poprawki z Windows Update, przed instalacją tworzone są kopie zapasowe istniejących plików. Jeśli nie zamierzamy odinstalowywać poprawek można usunąć kopie tych plików – należy kasować całe katalogi.

Documents and Settings\nazwa_użytkownika\Ustawienia lokalne\Temp (zależy)
Warto usunąć elementy z tego foldera tym bardziej, że katalogi TEMP są szczególnie lubiane przez wirusy.

Wyłączanie hibernacji
Hibernacja polega zapisaniu przez komputer tuż przed wyłączeniem całej zawartości pamięci operacyjnej na twardy dysk. W wyniku tej operacji przy starcie systemu dane o sterownikach, aplikacjach itp. są bardzo szybko odzyskiwane. Funkcja ta przyspiesza, więc start systemu z drugiej jednak strony zabiera sporo miejsca na dysku - około 300 MB (przy 256 MB RAM). W celu wyłączenia tej opcji klikamy Panel sterowania > Opcje zasilania > Hibernacja > Odznaczamy okienko „Włącz hibernację”.

Dla Internet Explorer- ustawianie rozmiaru katalogu Temporary Internet Files
Na niektórych komputerach pliki te zajmują nawet kilkadziesiąt MB. Są one całkowicie nieużyteczne i tylko zaśmiecają dysk. Aby ustawić rozsądny wymiar foldera z tymczasowymi plikami internetowymi wchodzimy w IE > Narzędzia > Ogólne > Ustawienia i paskiem regulujemy rozmiar katalogu.

Centrum zabezpieczeń i Windows Update

Centrum zabezpieczeń monitoruje trzy elementy systemu mające wpływ na jego bezpieczeństwo: automatyczną aktualizację, firewalla systemowego i antywirusa. O naruszeniu zasad ochrony Centrum informuje użytkownika przy pomocy ikonek na pasku zadań.

Niestety funkcja ta jest dość irytując. Nie każdy chce używać, dziurawej, zapory systemowej wbudowanej w Windows XP, albo też korzystać, z różnych powodów, z automatycznej aktualizacji. Ponadto Centrum nie zawsze wykrywa zainstalowane oprogramowanie antywirusowe i przy każdym starcie informuje użytkownika o braku tego typu aplikacji.

W celu wyłączenia alertów Centrum zabezpieczeń należy wejść do katalogu Panel sterowania > Centrum zabezpieczeń > Zmień sposób informowania mnie … > odznaczamy wszystkie pola.

Automatyczna aktualizacja pozwala na instalacje wszystkich krytycznych poprawek Microsoftu. Jeśli chcemy wyłączyć tę opcję należy pamiętać o zagrożeniu, jakie niesie takie działanie. Aby zrezygnować z Windows Update klikamy Panel sterowania > Aktualizacje automatyczne > i wybieramy wyłącz aktualizacje automatyczne. Ponadto należy przejść do konsoli usług Start > Uruchom > services.msc i tam dwukrotnie klikając na Aktualizacje automatyczne wybrać w menu Typ uruchomienia: wyłączony.

Zwiększenie komfortu korzystania z „okienek”

Wyłączenie baloników z podpowiedziami

Jedyną metodą na wyłączenie baloników z podpowiedziami jest edycja rejestru. W tym celu klikamy Start > Uruchom > i wpisujemy regedit. W edytorze rejestru znajdujemy lokalizację: HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\Advanced i linijkę EnableBalloonTips, której wartość ustawiamy na 0. Jeśli nie ma takiej linijki tworzymy ją sami poprzez dodanie nowego wpisu typ DWORD: „EnableBalloonTips” o wartości zero.

Aby pozbyć się komunikatu informującego o małej ilości miejsca na dysku należy w edytorze rejestru znaleźć lokalizację: HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer i utworzyć nowy wpis typu DWORD „NoLowDiskSpaceChecks” o wartości 1.

Dostosowujemy Menu Start do własnych potrzeb
Klikamy prawym przyciskiem na pasek zadań > Właściwości > Menu Start > Dostosuj i wybieramy potrzebne nam opcje.